Điều đầu tiên tôi muốn nói với bạn là sốt co giật lần đầu không nguy hiểm đến tính mạng. Vì thế bạn phải thật sự bình tĩnh mới xử lý được tất cả tình huống khi xãy ra trong lần đầu này.

Sốt cao co giật là gì?

Co giật xuất hiện do thân nhiệt của trẻ tăng đột ngột từ ngưỡng 38.5 độ C trở lên gây mất nước và các chất điện giải, gây rối loạn thần kinh và co giật.

Sốt co giật thường xuất hiện ở trẻ từ 6 tháng tuổi tới 5 năm tuổi. Tuy nhiên, từ 6 tuổi trở đi trẻ sẽ không còn nguy cơ bị co giật khi sốt.

Nguyên nhân trẻ bị tăng thân nhiệt 1 cách đột ngột?

Điều này rất khó xãy ra nếu như bạn thực hiện đúng các biện pháp hạ thân nhiệt cho trẻ ngay tại nhà đúng quy trình dưới 38 độ C. Tuy nhiên, vẫn rất khó tránh các trường hợp thân nhiệt của trẻ bị tăng đột ngột do một số yếu tố khác gây nên như:

  • Sốt siêu vi
  • Nhiễm khuẩn hô hấp cấp
  • Cho trẻ mặc đồ quá kín (sợ trẻ bị rét run khi bị sốt)
  • Mặc bỉm cho trẻ khi bị sốt (do trẻ thường tè rất nhiều khi bị sốt)
  • Không lau người cho trẻ bằng nước ấm

Biểu hiện của trẻ bị sốt co giật

Khi co giật trẻ có thể có thêm các biểu hiện nôn ói, tiêu tiểu không tự chủ, sùi bọt mép, đồng tử lộn lên trên làm mắt trắng dã.

Các cơn co giật này thường là các cơn co giật toàn thể, ngắn, kéo dài không quá 5 phút. Sau cơn co giật trẻ sẽ ngủ, nên đánh thức trẻ tỉnh dậy ngay nếu không sẽ rơi vào trạng thái li bì, mê man, hôn mê, gọi hỏi không biết.

Co giật do sốt có nguy hiểm tới tính mạng không?

Mặc dù co giật do sốt gây hoảng loạn cho cha mẹ nhưng hầu hết không gây ra nguy hiểm, trừ khi trẻ bị chấn thương trong lúc co giật.


PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, nguyên Trưởng khoa Nhi (BV Bạch Mai)

“Cách đây 20 năm bản thân tôi và các đồng nghiệp cũng sợ rằng sốt co giật gây hại não. Tuy nhiên giờ đã có nhiều nghiên cứu ở cả thế giới kẻ cả Việt Nam đã khẳng định, co giật do sốt cao thông thường không gây hại não. Trừ các bệnh lý khác gây nên tình trạng này như viêm màng não, viêm não mà chúng ta bỏ sót trong chẩn đoán. Còn nếu là sốt cao do vi rút gây co giật, sau vài chục giây, trẻ hết giật trở lại bình thường, không để lại di chứng cho não, không gây hại não”. PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, nguyên Trưởng khoa Nhi (BV Bạch Mai) khẳng định.

Co giật do sốt có ảnh hưởng tới sự phát triển bình thường của trẻ?

KHÔNG! Có 2 nghiên cứu cho thấy không có sự khác biệt về trí tuệ của các trẻ bị co giật do sốt so với anh em cùng cha mẹ không bị co giật do sốt.


Nếu trẻ sốt cao nên cho trẻ ngồi vào chậu nước ấm và lau người cho trẻ liên tục

Co giật do sốt khá lành tính như vậy thì có nên giữ trẻ ở nhà không?

KHÔNG. Sau khi trẻ hết co giật, cần đưa trẻ tới viện để được bác sĩ khám và loại trừ viêm màng não cũng như các nguyên nhân nguy hiểm gây sốt và co giật khác.

 Co giật do sốt có phải là chỉ dấu của bệnh động kinh?

KHÔNG! Chỉ 2 – 4% trẻ bị co giật do sốt mắc động kinh sau này hay 10 – 20% người bị động kinh có tiền sử co giật do sốt. Hầu hết các trường hợp sốt rồi có co giật kéo dài trên 15 phút, hoặc có nhiều cơn co giật trong 24 giờ đều liên quan tới bệnh lý thần kinh sẵn có của trẻ.


Sốt cao co giật không phải dấu hiệu của bệnh động kinh

Phải làm gì khi trẻ bị sốt co giật?

Bạn phải thật bình tĩnh, đặt trẻ xuống nơi rộng thoáng khí, cởi bớt quần áo, để trẻ co giật và theo dõi xem thời gian trẻ co giật là bao nhiêu để báo với bác sĩ khi đưa tới bệnh viện.

Không cố giữ chân giữ tay, cho tay hoặc bất cứ thứ gì vao miệng trẻ (trẻ có thể cắn nát ngón tay, việc này cũng không có ý nghĩa gì trong cấp cứu) vì có thể gây chấn thương cơ xương khớp của trẻ.


Không cố gắng đè chặt tay chân trẻ xuống

Sau khi trẻ hết co giật, cho trẻ nằm nghiêng an toàn, có thể lấy khăn xô, cho vào khóe miệng để phòng trường hợp có cơn giật sau và nhanh chóng đưa trẻ tới bệnh viện.

Ngay sau cơn co giật, tốt nhất là dùng thuốc hạ sốt đặt hậu môn cho trẻ. Trẻ dưới 12 tuổi dùng viên paracetamol 80mg, trẻ lớn hơn dùng viên 150mg. (liều 15-20 mg/kg trọng lượng cơ thể của trẻ)

Khi đưa trẻ tới viện, bác sĩ sẽ làm gì với con bạn?

Khi được tới bệnh viên thường thì trẻ đã hết giật nên chỉ được theo dõi. Bạn chỉ cần luôn bên trẻ và làm theo những yêu cầu của bác sĩ thôi (do các bé thường rát sợ khi thấy bác sĩ mặc đồ trắng).

Do hầu hết trẻ chỉ bị 1 lần co giật cho 1 đợt sốt nên các bác sĩ sẽ hầu như không cho thuốc dự phòng co giật vì tác dụng thì chưa rõ nhưng nguy cơ biến chứng gây ngừng hô hấp là có.


Bác sĩ sẽ theo dõi tình trạng bệnh của con bạn khi được đưa tới bệnh viện

Việc cho thuốc hạ sốt là để bệnh nhi dễ chịu chứ không phải vì co giật. Tuy nhiên, con bạn có thể được lấy máu và làm một số xét nghiệm nếu cần thiết.

Một số trường hợp đặc biệt sẽ được làm thêm xét nghiệm dịch não tủy, điện não đồ hoặc được hội chẩn với chuyên khoa Thần Kinh, Nhiễm và/hoặc Nhi.